§oµn thùc tËp sinh quy ho¹ch rõng chóng t«i gåm bèn g· con trai ch­a vî, ngåi ngoµi hiªn, im lÆng nh­ nh÷ng «ng phçng, nh×n tr©n tr©n lªn c¸i ngän nói b×nh th­êng nh­ nh÷ng ngän nói b×nh th­êng kh¸c. Bëi xung quanh lµ c¶nh hoang vu tr¬ trôi, ch¼ng cã g× h¬n ®Ó nh×n vµo nh÷ng buæi chiÒu nh­ thÕ nµy. D©n b¶n gäi ngän nói Êy lµ G¹c Nai, mÆc dï tr«ng ch¼ng gièng c¸i g¹c nai chót nµo. Tay §Þnh trong ®oµn chóng t«i lµ mét g· thÝch nãi v¨n hoa, b¶o :

          - C¸c «ng nh×n kü sÏ thÊy gièng m65t con nai ®ang v­¬n cæ hèt ho¶ng nh×n vÒ phÝa xa. Con nai Êy bÞ l¹c mÊt b¹n ®êi. Nã buån ®au nghªnh ®Çu ®¸nh h¬i trong giã xem b¹n t×nh ë ph­¬ng nµo. Mét ngh×n n¨m sau n÷a nã vÉn cßn ®au ®ên nh­ nh©n lo¹i m·i m·i khæ ®au v× t×nh yªu.

          - Hoan h« ! Xin quý vÞ th­ëng cho kÎ h¸t rong ®ãi khæ vµi tr¨m b¹c lÎ !

          Chóng t«i vç tay t¸n th­ëng ®o¹n ®éc tÊu mïi nh­ ca c¶i l­¬ng cña §Þnh. Bçng cã tiÕng «ng chñ nhµ ng­êi Th¸i nãi väng ra :

          - HÕt cñi råi. Mai c¸c chó ®i kiÕm thªm ®i, trêi cßn l¹nh l¾m ®Êy ! Råi «ng cho chóng t«i biÕt kh«ng thÓ ®èt nh÷ng cñi cµnh th­êng ®­îc, mµ ph¶i chän nh÷ng c©y lín ®· ®æ tõ l©u, vá ngoµi môc n¸t, chØ cßn tr¬ lâi. Cñi Êy ®èt sÏ rÊt Ýt khãi, tµn còng Ýt mµ tr¾ng, s¹ch. Thø cñi Êy chØ cã ë thung lòng Ngµn S­¬ng, bªn kia ®Ìo Cæ  Nai.

          Chóng t«i ho¶ng hån. C¸i ®Ìo Cæ Nai Êy, sau h«m ®Õn ®©y, chóng t«i ®· cao høng ®Þnh v­ît sang bªn kia nói ®Ó ng¾m ngän th¸c Ngµn Mª mµ tiÕng rÐo µo µo cña nã th­êng väng ®Õn ng«i nhµ chóng t«i ë vµo ban ®ªm. Nh­ng råi c¶ bän ®Òu thë h¬i ra ®»ng tai, ph¶i bá cuéc khi míi chØ leo ®­êc gÇn l­ng chõng ®Ìo. VËy mµ ngµy mai, c¸i ®¸m b¹ch diÖn th­ sinh nµy ph¶i trÌo qua c¸i ®Ìo Êy víi nh÷ng khóc cña géc trªn l­ng.

S¸ng h«m sau, th»ng P¸o - con ót «ng chñ nhµ dÉn chóng t«i ®i. GÇn tr­a míi sang ®­îc thung lòng Ngµ S­¬ng, mÖt lö vµ ®ãi meo, chóng t«i ph¶i ng¶ c¬m n¾m ra ¨n ngay. Lóc xuèng suèi röa tay, §Þnh bÞ tr­ît hßn ®¸ rªu, dËp ®Çu gèi. C¸i g· cËn thÞ Êy chØ tµi nãi n¨ng v¨n vÎ, l­u lo¸t, cßn ch©n tay th× nh­ ®å hËu ®Ëu. H¾n kªu rèng lªn. Chóng t«i hèt ho¶ng kh«ng biÕt lµm thÕ nµo th× P¸o b¶o : "Khiªng nã ®Õn nhµ kÐ Linh, ë ®Êy cã thuèc ch÷a". Nã chØ tay lªn s­ên dèc : Mét ng«i nhµ sµn ë d­íi nh÷ng t¸n c©y lín. Chóng t«i d×u §Þnh ®Õn ®ã.

          Tíi lóc nµy t«i míi nhËn thÊy thung lòng dµy ®Æc s­¬ng mï. §øng trªn cao nh×n xuèng, thung lòng hÑp vµ h×nh kh¸ trßn trÜnh. PhÝa B¾c lµ ngän th¸p Ngµn Mª déi µo µo xuèng lßng thung. D©n b¶n b¶o tr­íc ®©y thung Ngµn S­¬ng cã ®­êng b»ng ph¼ng th«ng ra ngoµi thuËn tiÖn, nh­ng c¸ch ®©y vµi chôc n¨m, nói lë vÝt mÊt lèi ®i Êy.

          KÐ Linh tá ra rÊt l¹nh nh¹t víi kh¸ch. Sau khi nghe P¸o nãi g× ®ã b»ng tiÕng ®Þa ph­¬ng, «ng lõ lõ bá vµo buång trong lÊy ra mét n¾m l¸ kh«, h¬ trªn bÕp löa mét lóc råi bã vµo ®Çu gèi ®Þnh b»ng miÕng v¶i chµm cò. Xong, kÐ ngåi bªn bÕp löa hót thuèc, kh«ng nãi c©u nµo. Chóng t«i thÊy ng¹i nh­ng vÉn ph¶i ®Ó §Þnh ë l¹i ®ã, råi ®i kiÕm cñi.

          §Õn chiÒu, kiÕm ®­îc cñi chóng t«i trë l¹i nhµ kÐ Linh. §Þnh vÉn n»m dµi trªn sµn nhµ, ch©n ®· ®­îc bã b»ng thø thuèc kh¸c.

          Míi n¨m giê chiÒu mµ kh¾p thung lòng ®· mê tèi. Kh«ng thÓ v­ît qua ®o¹n ®Ìo hiÓm trë víi nh÷ng khóc cña nÆng trªn l­ng vµ mét ®ång ®éi quÌ ch©n vµo lóc nµy ®­îc. P¸o b¶o : "Cø ngñ l¹i ®©y, mai anh §Þnh khái ch©n h·y vÒ". P¸o nãi cã lý, nh­ng kÐ Linh cã vÎ khã tÝnh. L¹i cßn b÷a chiÒu nay n÷a.

          - Ng­êi bªn Nµ Ngµn sang ®©y ®i s¨n, kiÕm cñi, kh«ng kÞp vÒ, kÐ Linh vÉn th­êng cho ¨n ngñ nhê. - P¸o nãi thªm cho chóng t«i yªn t©m.

          §óng lóc Êy, kÐ Linh mang mét ræ b¸t ®òa vµo. Chóng t«i còng nh×n thÊy gi÷a nhµ mét nåi c¬m to ñ trong than hång vµ mét ch¶o lín mãn thÞt g× ®ã ®ang ninh trªn löa, táa mïi th¬m ngËy lµm bän t«i øa n­íc miÕng.

          Hãa ra kÐ Linh kh«ng ph¶i lµ ng­êi khã tÝnh nh­ chóng t«i t­ëng. ¤ng ®· s¾p s½n b÷a chiÒu cho chóng t«i. Mµ lÏ ra chóng t«i ph¶i biÕt r»ng nh÷ng ng­êi miÒn nói kh«ng quen vån v· khi giao tiÕp. T©m hån hä gièng nh­ c¸nh rõng nh×n tõ xa, ©m u, bÝ Èn mµ phong phó, cho ta nh÷ng thó vÞ bÊt ngê khi ®Õn gÇn.

          KÐ Linh b­ng ra mét vß r­îu. Mçi ng­êi chØ cã mét c¸i b¸t, ph¶i ®Ó uèng r­îu, cßn mãn thÞt lîn rõng th× dïng tay kh«ng, gièng nh­ nh÷ng h¶o h¸n L­¬ng S¬n B¹c. §ã lµ b÷a r­îu thó vÞ nhÊt ®êi t«i.

          P¸o ¨n véi v· råi trë vÒ ®Ó cha nã khái mong. Th»ng bÐ lµ ng­êi cña nói rõng nªn ch¼ng ph¶i lo g× cho nã.

          KÐ Linh lÆng lÏ uèng r­îu, kh«ng ®Ó ý g× ®Õn ®¸m kh¸ch bÊt ®¾c dÜ. Chóng t«i muèn nãi chuyÖn víi «ng, nh­ng l¹i kh«ng biÕt tiÕng Th¸i, ®µnh nãi chuyÖn víi nhau vËy, vµ nãi vÒ «ng.

          VÜnh b¶o : "C¸c «ng nh×n kÐ mµ xem, cã vÎ tõng tr¶i giang hå l¾m. Cø tr«ng hai c¸nh tay ®Çy sÑo th× biÕt". Träng gËt gï : "§óng, mét cao nh©n trong Vâ l©m, nay ®· röa tay quy Èn". Träng vèn nghiÒn truyÖn ch­ëng.

          T«i ®­a ra nhËn ®Þnh cña m×nh : "KÐ Linh lµ mét thî s¨n. Nh÷ng vÕt sÑo Êy chØ lµ nh÷ng dÊu tÝch cña mét con thó g× ®ã cã mãng s¾c ch­a chÕt h¼n sau ph¸t sóng kÝp thø nhÊt. Mét tai n¹n nghÒ nghiÖp. ThÕ th«i !"

          §Þnh ®· hÕt ®au v× thø thuèc kh«ng tªn cña kÐ Linh. H¾n lªn giäng trÞch th­îng, b¸c bá tÊt c¶. Riªng ý kiÕn cña t«i, §Þnh chª lµ "kÕt qu¶ cña mét t­ duy th« thiÓn, ®¬n bµo, nÆng mïi thùc phÈm v× chuyÖn ®i s¨n ®Ó lÊy thÞt ¨n.

          T«i ch­a kÞp tr¶ ®ßn th× §Þnh ®· cao giäng :

          - C¸c chó, h·y nh×n vµo m¾t cña kÐ, mét ®«i m¾t buån u uÈn vµ ®au ®ín ®Õn møc lµm ta muèn khãc lªn. KÐ cã mét mèi t×nh ®Ñp vµ tuyÖt väng trong dÜ v·ng. Nh÷ng vÕt sÑo kia lµ dÊu tÝch cña mèi t×nh ®ã. ChØ cã ng­êi cã mét thÓ x¸c vµ tr¸i tim tan n¸t v× t×nh yªu míi chèi bá tÊt c¶, t×m ®Õn mét n¬i hÎo l¸nh, sèng c« ®éc suèt ®êi ®Ó hoµi niÖm vÒ mèi t×nh x­a.

          T«i ®ang tÝnh gi¸ng cho ®Þnh mét c©u thËt ®au v× c¸i thãi cø nhÐt bõa t×nh yªu vµo mäi chuyÖn, th× chît thÊy ssau khi §Þnh nãi, kÐ Linh giËt m×nh, ®Ó r¬i c¸i b¸t lµm r­îu ®æ lªnh l¸ng.

          Chóng t«i ng¹c nhiªn nh×n «ng. Vµ chóng t«i cßn ng¹c nhiªn h¬n n÷a khi «ng cÊt giäng trÇm, buån nãi b»ng tiÕng Kinh rÊt rµnh rät :

          - Cæ nh©n nãi ®óng. GÆp ng­êi tri kû cßn h¬n ®­îc ngµn vµng.

          KÐ Linh rãt r­îu cho m×nh vµ mét b¸t ®­a cho §Þnh. ¤ng nãi : "H«m nay t«i ph¶i nãi cho c¸c cËu nghe".

          Chóng t«i thÊy nh­ cã ®iÒu g× nghiªm träng, ®©m ra sî, v× nghÜ r»ng mÊy g· sinh viªn nµy cã g× víi kÐ Linh ®©u mµ nghe c¸i bÝ mËt ch¾c lµ rÊt ghª gím cña «ng. Nh­ ®o¸n ®­îc ý nghÜ ®ã cña chóng t«i, kÐ Linh nãi : "LÏ ra t«i ®em chuyÖn nµy xuèng må, nh­ng c¸c cËu lµ nh÷ng ng­êi cã häc, ®· ®o¸n ®­îc t©m sù cña t«i. Nãi ra ®­îc chuyÖn nµy, t«i sÏ ngu«i phÇn nµo, vµ còng coi nh­ t«i ®· gióp c¸c cËu qua ®­îc mét ®ªm rÊt dµi cña miÒn nói hoang vu nµy".

          ¤ng nãi cã lý. Vµ ®ªm ®ã, chóng t«i n»m quanh bÕp löa nghe chuyÖn cña kÐ Linh trong tiÕng th¸c Ngµn Mª déi µo µo vµ tiÕng thó rõng kªu víi ®ñ mäi cung bËc, ©m s¾c trong ®ªm s©u huyÒn bÝ.

o0o

          ThËt khã mµ tin ®­îc «ng giµ r©u tãc b¬ phê, x¬ x¸c, ng­êi ch»ng chÞt nh÷ng vÕt sÑo vµ kh« s¾t nh­ mét khóc c©y c»n cçi ch¸y dë, ®ang ngåi tr­íc ngän löa cña thêi tiÒn sö kia l¹i cã mét tr¸i tim nång nhiÖt yªu ®­¬ng ®Õn bÊt chÊp c¶ c¸i chÕt.

          Nh­ng §Þnh ®· ®óng khi ph¸n ®o¸n vÒ «ng.

          KÐ Linh kÓ chuyÖn vÒ minh nh­ ®éc tho¹i, nh­ kh«ng cã chóng t«i.

          T«i vèn kh«ng thó vÞ víi nh÷ng chuyÖn t×nh. T«i kh«ng tµi nµo ®äc ®­îc trän vÑn mét cuèn tiÓu thuyÕt t×nh dï cña mét ®¹i v¨n hµo. T«i cho r»ng ng­êi ta cã qu¸ nhiÒu viÖc ph¶i lµm trong ®êi, víi nh÷ng sù nghiÖp lín lao. V× thÕ kh«ng thÓ ®Ó phÝ thêi gian vµo nh÷ng chuyÖn t×nh r¾c rèi. Bëi suy cho cïng, t×nh yªu, theo t«i chØ lµ b­íc khëi ®Çu cña h«n nh©n. Mµ h«n nh©n l¹i lµ chuyÖn rÊt th­êng t×nh, mét "h¹ng môc" trong v« sè h¹ng môc mµ mçi ng­êi ph¶i thùc hiÖn trong ®êi, cho dï ng­êi ta kh«ng muèn. VÉn theo t«i, t×nh yªu dï cã ®Ñp ®Õn mÊy còng chØ lµ cèc r­îu khai vÞ nhá uèng tr­íc khi ¨n, ®èi víi ng­êi b×nh th­êng. Cßn nÕu cø uèng t× t× vµ lÊy lµm thÝch thó th× ®ã lµ kÎ n¸t r­îu, v« tÝch sù.

          V× thÕ, khi kÐ Linh kÓ vÒ mèi t×nh thêi trai trÎ cña «ng víi c¸i c« Mai Thi nµo ®ã, thuéc mét dßng hä quyÒn quý cña vïng nói nµy, t«i ®· nghe mét c¸ch l¬ ®·ng. ChØ cã mét ®iÒu lµm t«i chó ý : ¤ng lµ ng­êi Hµ Néi chÝnh gèc, tõng lµ sinh viªn tr­êng thuéc thêi Ph¸p.

          T«i n»m gèi ®Çu lªn c¸nh tay nh×n ngän löa chËp chên. Giäng «ng giµ ®Òu ®Òu, lÉn trong tiÕng th¸c Ngµn Mª déi hèi h¶ nh­ muèn trót ®i mét nçi phiÒn muén triÒn miªn hµng ngµn n¨m nay. Tuy thÕ «ng cã lèi kÓ chuyÖn lµ cho ng­êi ta h×nh dung ®­îc sù viÖc, mÆc dï ®ã lµ c©u chuyÖn ë mét thêi xa l¹ víi chóng t«i.

          T«i h×nh dung ra c¶nh Linh gÆp s¬n n÷ Mai Thi ®ang lµm ng­êi mÉu ë nhµ häa sÜ Paul Hoµng, b¹n cña Linh. B«ng hoa rõng ®· táa mª hån h­¬ng lµm chÕt ®øng chµng sinh viªn si t×nh. Linh yªu say ®¾m, véi v· nh­ng nhiÖt thµnh. Anh nãi víi Mai Thi r»ng anh s½n sµng chÕt v× nµng, nh­ trong nh÷ng tiÓu thuyÕt th­êng viÕt. Mai Thi còng ®¸p l¹i nhiÖt t×nh cña Linh víi mét t×nh c¶m chÊt ph¸c, ng©y ng«. Mai Thi ®· ®­îc hÊp thô lèi sèng ph­¬ng T©y sau nh÷ng n¨m häc ë Hµ Néi.

          Mét lÇn nµng b¶o : "Mai Thi nhí nói rõng l¾m !" Linh dÉn nµng ®Õn v­ên b¸ch thó. Nh×n nh÷ng c©y cèi th¬ th¬ ®Çy bôi bÆm vµ nh÷ng con thó gÇy cßm, ngÈn ng¬ trong cñi s¾t, Mai Thi l¾c ®Çu : "ë quª Mai Thi kh«ng nh­ thÕ nµy". Hä ¨n kem. Råi d­íi mét bãng c©y, Linh «m h«n nµng. Mai Thi döng d­ng víi c¸i h«n nång nhiÖt Êy. M«i nµng l¹nh ng¾t vµ bÊt ®éng.

          Råi Mai Thi ®ét ngét bá vÒ quª, kh«ng mét lêi tõ biÖt. Nh­ mét g· keo kiÖt bÞ mÊt hÕt tµi s¶n, Linh hèt ho¶ng ch¹y ®Õn nhµ Paul Hoµng, hái lÝu c¶ l­ìi :

          - Toa cã biÕt v× sao Mai Thi bá vÒ kh«ng ?

          - LÊy chång ! - Paul Hoµng miÖng ngËm tÈu, tay vÉn quÖt lia lÞa bót l«ng trªn khung v¶i, buång sâng mét c©u.

          - LÊy chång ­ ? - Linh nh­ bÞ ®Èy tõ trªn cao xuèng vùc th¼m. - LÊy ai mµ nhanh thÕ ?

          - LÊy mét th»ng Võ A SØn nµo ®ã, con trai Vua MÌo, mét hoµng tö MÌo.

          - Nãi l¸o ! Vua Ìo ®©u cã hä Võ !

          - Th× ®¹i lo¹i thÕ. Toa ®i mµ hái en.

          Linh x«ng ®Õn toan gi»ng c¸i tÈu kh«ng cã thuèc, trang trÝ trªn miÖng Paul Hoµng ®Ó vøt xuèng ®Êt, th× chît s÷ng l¹i. Bøc tranh Hoµng ®ang vÏ lµ ch©n dung cña Mai Thi. Nµng ngåi trªn b·i cá xanh. Xung quanh nµng, s­ên nói vµng rùc nh÷ng hoa d¹i. d­íi xa, thung lòng phñ ®Çy s­¬ng mï. Mai Thi trong trang phôc thiÕu n÷ Th¸i mµu tr¾ng, ®Ñp nh­ mét n÷ s¬n thÇn, mét §ian ph­¬ng §«ng.

          Nh­ng giê ®©y nµng §ian Êy ®· lÊy chång.

          Linh ®au ®ín muèn «m gh× lÊy Mai Thi trong tranh ®Ó võa h«n võa nÝu gi÷ lÊy nµng. Nh­ng Paul Hoµng ®· nh¾c anh, giäng ch©m biÕm :

          - Attention ! Peinture fraiche ! (Chó ý ! S¬n cßn ­ít !).

          Råi Hoµng nãi mét c¸ch nghiªm trang : - Ch¼ng lÏ moa l¹i vÏ tåi ®Õn møc toa kh«ng nh×n thÊy g× ë Mai Thi sao ? En ®éc ¸c mét c¸ch th¬ ng©y. En coi toa lµ mét con gµ nhµ. En muèn nÕm thö xem kh¸c víi gµ rõng nh­ thÕ nµo. HiÓu ch­a ? §å ngèc !

          Linh ng¾m kü bøc ch©n dung Mai Thi. M¾t nµng cã vÎ kiªu ng¹o vµ tµn nhÉn. Khãe miÖng h¬i mÝm nh­ s¾p bËt ra mét lêi nguyÒn rña ¸c ®éc. Nh­ng ®©y lµ bøc tranh cña mét g· häa sÜ theo chñ nghÜa hoµi nghi. Linh m¾ng Hoµng ®· vu khèng thÇn t­îng cña anh b»ng ®¸m mµu mÌ lem nhem nh­ mãn ch¸o hå lèn.

          Linh t×m ®Õn c¸i vïng s¬n c­íc ®Çy s­¬ng mï, n¬i cã Mai Thi cña anh. Linh ®øng gi÷a mét b·i ®Êt réng ®Çu b¶n Nµ Ngµn nh×n nh÷ng ®èng tro tµn, x­¬ng thó vËt r¶i r¸c vµ hoa rõng, rÊt nhiÒu, ®· hÐo óa, dÊu vÕ ®ªm h«n lÔ t­ng bõng cña Mai Thi.

          Dï biÕt vËy, Linh vÉn bá dë n¨m häc cuèi cïng §¹i häc Y khoa, ë l¹i b¶n Nµ Ngµn. Anh ®i d¹y häc, ch÷a bÖnh ®Ó sinh sèng, ®Ó ®­îc gÇn Mai Thi.

          KÐ Linh vÉn kÓ chuyÖn m×nh nh­ nãi vÒ mét ng­êi kh¸c. T«i h×nh dung Mai Thi víi bé v¸y ¸o c« d©u rùc rì, trªn l­ng con ngùa tr¾ng, mÆt r¹ng ngêi h¹nh phóc. Vµng SÝnh, chång nµng còng lµ con nhµ quyÒn quý, giµu cã, chØ huy ®oµn lÝnh dâng cña quan Ch©u.

          Nµng ®i d¹o trong rõng, nh×n c¶nh vËt t­¬i t¾n sau c¬n m­a lín. Linh ®i h¸i thuèc gióp «ng chñ nhµ, häc thªm nghÒ ch÷a bÖnh b»ng th¶o méc. Hä gÆp nhau trªn lèi mßn.

          - Mai Thi ! - Linh kªu lªn. - Sao em vÒ quª lÊy chång mµ kh«ng b¸o cho t«i biÕt ?

          - Sao l¹i ph¶i b¸o ?

          - T«i yªu Mai Thi. Em còng yªu t«i c¬ mµ ?

          - Kh«ng yªu !

          - T«i rÊt yªu Mai Thi. §¸ng l· t«i c­íi Mai Thi.

          - Kh«ng ! Anh kh«ng ph¶i lµ ng­êi Th¸i. Anh kh«ng tèt, chØ nãi dèi. Tr¸nh ra ! - Mai Thi qu¸t lªn.

          Mét bªn lµ s­ên dèc, mét bªn lµ dßng suèi. Linh ®øng gi÷a con ®­êng hÑp, kh«ng nh­êng lèi. Anh muèn nãi dÓ Mai Thi hiÓu. Nh­ng nµng giËn d÷ quÊt ngùa rÏ xuèng suèi ®Ó sang bê bªn kia. §o¹n suèi n«ng nµy ngµy th­êng ®i qua dÔ dµng, b©y giê sau c¬n m­a lín ®Çu mïa lò ®· trë nªn hung d÷. Con ngùa cña Mai Thi lo¹ng cho¹ng gi÷a dßng n­íc s«i sôc tr«ng b¨ng b¨ng, Linh véi léi xuèng suèi ®Ó l«i nã vµo bê. Nh­ng kh«ng kÞp, con ngùa ®· quy ng·, bÞ dßng n­íc lò cuèn ®i cïng víi Mai Thi. Linh chØ kÞp nh×n thÊy mét c¸nh tay nµng gi¬ lªn chíi víi. Anh lao theo, ng­êi ®Ëp vµo ®¸ ngÇm ®au ®iÕng, Linh ®· n¾m ®­îc tay Mai Thi khi nµng chØ cßn c¸ch bê vùc vµi s¶i tay, n¬i dßng suèi ®æ xuèng Çm Çm nh­ th¸c. Linh d×u Mai Thi vµo bê. Con ngùa ®· chÕt d­íi vùc.

          Mai Thi ngåi bªn bê suèi run rÈy nh­ con mÌo nhá ­ít ¸t, kh«ng cã vÎ ng¹o m¹n nh­ tr­íc. Linh ®Æt tay lªn vai nµng, nãi : "T«i ®­a em vÒ thay quÇn ¸o kÎo èm mÊt". Mai Thi l¾c ®Çu råi lÆng lÏ ®øng lªn, bá ®i. Linh ngåi l¹i mét m×nh ®Õn tèi mÞt, rÐt run v× giã nói. §ªm ®ã Linh bÞ sèt, c¬n sèt ®Çu tiªn cña c¨n bÖnh sèt rÐt rõng dai d¼ng mµ anh ph¶i chÞu ®ùng sau nµy. Nh÷ng c¬n sèt mµ mäi thø ch¨n ®¾p vµ löa s­ëi ®Òu v« hiÖu.

          Nh÷ng g× kÐ Linh kÓ sau ®ã lµm t«i v« cïng ng¹c nhiªn. T×nh yªu l¹i cã thÓ lµm thay ®æi sè phËn con ng­êi ®Õn nh­ vËy ­ ?

          T«i nh­ nh×n thÊy c¸i bãng cao gÇy cña chµng sinh viªn Hµ Néi, m×nh kho¸c tÊm ch¨n da, tay b¸m vµo hµng rµo nhµ Mai Thi, ®øng run rÈy trong ®ªm s­¬ng l¹nh. Mai Thi nh×n qua cöa sæ biÕt ®ã lµ Linh. Nµng im lÆng. Kh«ng hiÓu nµng nghÜ g×.

          Råi Vµng SÝnh, chång Mai Thi còng biÕt. H¸n ghÐp Linh vµo téi tró ngô bÊt hîp ph¸p vµ trém c­íp. KÓ ra còng ®óng. NÕu Mai Thi më cöa, lao vµo vßng tay Linh, anh sÏ ®­a nµng ®i trèn nh­ trong mét chuyÖn t×nh cæ ®iÓn.

          Vµng SÝnh cho lÝnh b¾t Linh. Theo mét luËt riªng cña mét kÎ cã quyÒn lùc ë vïng nói nµy, Linh bÞ khÐp vµo téi chÕt.

          Chóng t«i ngåi c¶ dËy. S­¬ng mï vÒ ®ªm dµy ®Æc len qua nh÷ng khe v¸ch gç trµn vµo nhµ, ng­ng ®äng trong nh÷ng gãc tèi kh«ng cã h¬i Êm cña löa. KÐ Linh chËp ch¹p rãt r­îu uèng. Kh«ng ai giôc gi· mét lêi, mÆc dï t«i nãng lßng muèn biÕt tiÕp c©u chuyÖn.

          Linh bÞ trãi vµo mét c©y cét. Vµng SÝnh vøt c¸i roi ngùa xuèng sµn vµ b¶o bän lÝnh : "§¸nh chÕt nã ®i !".

          §©y lµ trËn ®ßn thï dµnh cho kÎ t×nh ®Þch. Trong c¸i ®Çu u tèi cña Vµng SÝnh còng lãe lªn mét c©u hái : LiÖu cã ph¶i trong tay h¾n chØ lµ th©n x¸c cña Mai Thi, cßn hån nµng thuéc vÒ mét kÎ hµo hoa phong nh· kia ?

          H¾n hái Mai Thi : "C« cã ph¶i lßng nã kh«ng ?". Mai Thi l¾c ®Çu. "Nã cøu c« ë d­íi suèi, c« ph¶i thÝch nã chø ?" Mai Thi l¹i l¾c ®Çu.

          - §­îc råi t«i sÏ ®¸nh chÕt nã !

          Mai Thi còng bõng lªn mét nçi c¨m giËn khã hiÓu : "T«i còng ®¸nh chÕ nã !"

          Vµng SÝnh vôt mét roi vµo vai Linh víi tÊt c¶ søc m¹nh, ®Õn nçi lµm r¸ch to¹c chiÕc ¸o ngoµi cña anh. H¾n gÇm lªn :

          - Mµy r×nh mß nhµ tao ®Þnh ¨n c¾p c¸i g× ? Ngùa, hay vµng b¹c ?

          - T«i yªu Mai Thi ! - Linh th¶n nhiªn nãi. Vµng SÝnh thÐt lªn nh­ bÞ mét nh¸t chÐm. H¾n quÊt mét roi vµo mÆt Linh. Mai Thi véi quay ®i, lÊy tay b­ng m¾t.

          - T«i yªu Mai Thi ! - Linh nh¾c l¹i b»ng ®«i m«i r¸ch øa m¸u.

          Bän lÝnh thay nhau ®¸nh Linh ®Õn s¸ng.

          Vµng SÝnh ®¸nh Linh. H¾n uèng r­îu say kh­ít, võa quÊt nh÷ng nh¸t roi xÐ thÞt, võa gµo lªn nh­ hãa ®iªn :

          - Mµy ®Þnh ¨n trém ngùa hay vµng b¹c ?

          - T«i yªu Mai Thi ! - Linh vÉn nh¾c l¹i c©u nãi ®ã sau nh÷ng ngän roi, ®Òu ®Æn, dai d¼ng nh­ lêi kinh cÇu cña mét tÝn ®å thuéc dßng Khæ h¹nh.

          Cho ®Õn ®ªm h«m sau, bän lÝnh vÉn liªn tôc ®¸nh Linh. ThØnh tho¶ng chóng déi cho Linh mét èng b­¬ng n­íc ®Ó anh kh«ng ngÊt ®i mµ nhËn biÕt ®­îc sù ®au ®ín cña da thÞt ®ang bÞ xÐt n¸t. Linh ®· liÕm nh÷ng giät n­íc lÉn m¸u cña m×nh ®Ó sèng vµ nãi m·i c©u :  "T«i yªu Mai Thi !".

          Vµng SÝnh bu«ng roi ng· vËt ra v× mÖt, v× say say vµ v× uÊt øc. Mét tªn lÝnh d×u h¾n vµo buång trong.

          Råi ®Ých th©n Mai Thi ®¸nh Linh.

          Nµng vôt nh÷ng ngän roi vµo th©n h×nh r¸ch n¸t, bª bÕt m¸u trong ®ã cã tr¸i tim vÉn ®Ëp ®Òu ®Æn nh­ con l¾c ®ång hå víi nhÞp ®iÖu : "T«i yªu Mai Thi - T«i yªu ..."

          Mai Thi thÐt lªn :

          - ChÕt ®i ! ChÕt ®i !...

          Nµng hÕt søc vôt ngän roi cuèi cïng. Mét ¸nh chíp lãe lªn chãi lßa kh¾p thung lòng. Nh÷ng chÊn song cöa sæ b»ng th©n c©y xï x× s¸ng tr¾ng lªn nh­ ®­îc m¹ b¹c. TiÕng sÐt khñng khiÕp nh­ trêi sËp.

          Linh lÕy hÕt søc mét lÇn n÷a : "T«i ... yªu ... Mai ... Thi".

          Mai Thi chØ nh×n thÊy c©u nãi ®ã qua cÆp m«i kh« m¸u, khÏ mÊp m¸y cña Linh. Nµng bu«ng r¬i ngän roi, sôp xuèng ch©n anh ßa khãc :

          - Em còng yªu anh ! .... - Råi nµng «m lÊy Linh võa nøc në võa h«n nh­ m­a lªn nh÷ng vÕt th­¬ng ®Ém m¸u trªn mÆt, trªn cæ anh.

          Bän lÝnh còng kiÖt søc, n»m ngåi la liÖt trªn sµn, ngñ gµ ngñ gËt, kh«ng ®øa nµo thÊy ®­îc viÖc lµm kú l¹ cña bµ vî «ng chØ huy. ChØ cßn mét tªn lÝnh tØnh t¸o. H¾n kh«ng hÒ ®¸nh Linh roi nµo. Cha h¾n ®· tõng ®­îc Linh ch÷a bÖnh kh«ng lÊy tiÒn. ChÝnh lµ tªn lÝnh thØnh tho¶ng l¹i déi cho Linh mét èng n­íc.

          Mai Thi võa khãc võa c¾t d©y trãi cho Linh råi d×u anh vµo rõng. Tªn lÝnh gióp Mai Thi vùc anh lªn ngùa. Nµng dÆn h¾n : "B¶o Vµng SÝnh r»ng t«i ®· ®¸nh chÕt A Linh råi, tù tay t«i ®em x¸c nã nÐm xuèng vùc". Tªn lÝnh gËt ®Çu hiÓu ý.

          Trong c¬n m­a lò vµ sÊm s¸t d÷ déi, Mai Thi ®­a Linh ®i. Trªn l­ng ngùa, suèt con ®­êng mßn gËp ghÒnh, nµng «m anh trong vßng tay, khãc vµ h«n anh kh«ng ngít, nh÷ng c¸i h«n ®Ém n­íc m­a ngät lÞm vµ m¸t l¹nh.

          ¸nh löa lËp trong ®«i m¾t giµ nua cña kÐ Linh, mét thø ¸nh s¸ng sung s­íng, m·n nguyÖn. ¤ng im lÆng mét lóc l©u. ¤ng ®ang håi t­ëng. Chóng t«i kiªn nhÉn chê. Nh­ng råi t«i ®· hái «ng mét c©u ngí ngÈn : "Sau ®ã b¸c ®­a c« Mai Thi vÒ Hµ Néi chø ?"

          Kh«ng ! MÆc dï Linh rÊt muèn, nh­ng kh«ng thÓ lµm nh­ vËy ®­îc. Nh÷ng tËp tôc tõ ngh×n ®êi ®· nÝu gi÷ Mai Thi. Nµng ®em anh ®Õ göi mét thÇy mo ë b¶n kh¸c ®Ó ch÷a vÕt th­¬ng. Khi chia tay, Linh vÉn n»m liÖt trªn ®Öm cá. Mai Thi cói xuèng h«n Linh vµ anh nÕm thÊy vÞ mÆn cña n­íc m¾t nµng. H×nh nh­ cã mét truyÖn cæ nµo ®ã nãi r»ng n­íc m¾t cña t×nh yªu thùc sù sÏ rÊt mÆn. §ã l¸ c¸i h«n vÜnh biÖt.

          Hai th¸ng sau, khi nh÷ng vÕt th­¬ng cña Linh ®· lµnh th× biÕn cè lín lao cña n¨m 1945 ®· lµm thay ®æi mäi chuyÖn. Anh trë vÒ b¶n cò. Nµ Ngµn ®· thuéc chÝnh quyÒn c¸ch m¹nh. Hä téc Mai Thi kh«ng cßn ë thung lòng Ngµn S­¬ng n÷a. Anh ®i t×m nµng kh¾p n¬i, nh­ng kh«ng ai biÕt. Cã ng­êi b¶o h×nh nh­ hä téc cña nµng ®· bá sang Lµo.

          Råi Linh vµo VÖ quèc qu©n, ®¬n vÞ qu©n y, tham gia tiÓu phØ.

          KÐ Linh dõng l¹i, rãt mét b¸t r­îu n÷a, chËm ch¹p uèng. ¤ng ngåi lÆng nh×n ngän löa.

          - B¸c gÆp l¹i c« Mai Thi n÷a chø ? - §Þnh hái.

          Trong mét trËn tÊn c«ng vµo sµo huyÖt bän phØ, bé ®éi b¾t ®­îc tªn cÇm ®Çu. §ã lµ Vµng SÝnh. H¾n bÞ th­¬ng rÊt nÆng. Tù tay Linh b¨ng bã cho h¾n. MiÖnh h¾n rªn rØ ®au ®ín, nh­ng m¾t ¸nh lªnh mét mèi c¨m thï ghª gím ®èi víi anh.

          - Mai Thi b©y giê ë ®©u ? - Linh hái nhá Vµng SÝnh nh­ nh¾c h¾n mãn nî cò. H¾n chöi mét c©u rÊt tôc tÜu vµ ®éc ®Þa b»ng tiÕng Th¸i. Suèt ®ªm Linh ë bªn h¾n, hy väng mét lóc nµo ®ã h»n sÏ cho anh biÕt vÒ Mai Thi. Nh­ng ®Õn gÇn s¸ng, h¾n gäi tªn Mai Thi råi chÕt. CÆp m¾t h¾n më trõng trõng., Linh vuèt m·i vÉn kh«ng khÐp l¹i.

          Cã lÏ chÝnh Vµnh SÝnh còng kh«ng biÕt Mai Thi ë ®©u. V× sau c¸i ®ªm m­a giã Êy, ch¾c g× nµng cßn cã thÓ chung sèng víi h¾n.

          Sau chiÕn th¾ng §iÖn Biªn Phñ, nh÷ng vÕt th­¬ng ®· buéc Linh phôc viªn. Anh trë vÒ thung lòng Ngµn S­¬ng, dùng ng«i nhµ sµn nµy ®Ó ë vµ chê ®îi. Anh vÉn tin r»ng sÏ cã ngµy Mai Thi t×m vÒ ®©y ...

          KÐ Tinh ngõng c©u chuyÖn.

          Chóng t«i n»m xuèng, nh­ng kh«ng sao ngñ ®­îc. T«i ®· ph¶i rò bá khái ®Çu ãc nh÷ng Ên t­îng u ¸m vÒ c©u chuyÖn cña kÐ Linh b»ng c¸ch nghÜ tíi bøc th­ mµ vî ch­a c­íi cña t«i míi göi. C« lµ mét sinh viªn rÊt cã triÓn väng cña khoa Kinh tÕ - KÕ ho¹ch. Còng nh­ t«i, c« coi t×nh yªu lµ phï phiÕm, chØ cã nh÷ng lý t­ëng, hoµi b·o míi lµm cuéc sèng cã ý nghÜa. C« ta giao nhiÖm vô cho t«i mua mét sè thø l©m thæ s¶n, hµng hãa ë ®©y ®em vÒ dïng cho lÔ c­íi vµ sau nµy. Mét b¶n thèng kª rÊt dµi víi m¨ng kh«, nÊm h­¬ng, méc nhÜ, mËt, cao, vá ch¨n, phÝch n­íc, thuèc men... víi nh÷ng träng l­îng khiÕn t«i ph¶i nghÜ ®Õn mét con ngùa thå.

          GÇn s¸ng, t«i thiÕp ®i. Trong giÊc ngñ lÉn víi tiÕng th¸c Ngµn Mª rÐo µo µo, t«i kh«ng hÒ m¬ thÊy ®¸m c­íi cña m×nh. T«i thÊy Mai Thi trªn l­ng con ngùa tr¾ng, anh chµng sinh viªn tr­êng thuèc tay n¾m d©y c­¬ng d¾t ®i däc bê suèi. C¶ hai ng­êi ®Òu trÎ trung, t­¬i t¾n trong h¹nh phóc. D­íi ch©n hä, nh÷ng b«ng hoa d¹i mµu vµng rùc rì.

          Chóng t«i thøc giÊc. MÆt trêi ®· lªn cao chiÕu qua s­¬ng mï vµ kÏ l¸ thµnh nh÷ng h×nh rÎ qu¹t léng lÉy nh­ trong khung c¶nh thÇn tho¹i.

          KÐ Linh ®· s¾p s½n b÷a ¨n s¸ng rÊt chu ®¸o cho chóng t«i nh­ ®Ó l¹i lêi chµo tõ biÖt nh÷ng ng­êi "tri kû mét ®ªm", råi bá ®i tõ lóc nµo, ch¾c lµ ®Ó xem mÊy c¸i bÉy thó rõng.

o0o

          NhiÒu n¨m qua råi. Nh÷ng g· sinh viªn ngåi bªn bÕp löa nghe c©u chuyÖn cña kÐ Linh ®ªm Êy, giê ®· trë thµnh nh÷ng vÞ c«ng chøc ®øng tuæi, tõng tr¶i, víi nh÷ng hoµn c¶nh kh¸c nhau.

          Vinh lµ mét g· khï khê, kh«ng cã kh¶ n¨ng t¹o ra mét có "t¨ng tr­ëng ®ét biÕn" trong nÒn kinh tÕ gia ®×nh, nªn bÞ vî coi lµ ®å bá ®i. V× vËy Vinh lu«n lu«n Êm øc. GÆp b¹n cò, m¾t h¾n r¬m rím than tiÕc c¸i thêi sinh viªn v« t­ coi tiÒn b¹c kh«ng b»ng "c¸i ®inh gØ".

          Träng cã mét c« vî ghª gím nh­ng h¾n còng kh«ng võa. Vî chång sèng lôc ®ôc m·i råi sèng ly th©n. GÆp t«i, cã lóc h¾n hín hë khoe míi cho mô vî mét "chiªu ®éc" trong viÖc b¸n m¶nh v­ên ë quª, bÝ mËt kh«ng cho mô xu nµo; lóc th× nh¨n nhã b¶o võa bÞ mét bän du c«n nÖn cho mét trËn nhõ tö mµ kh«ng hiÓu v× sao, cã lÏ ®ã lµ ©m m­u cña mô vî.

          Cßn §Þnh, c¸i g· lu«n måm nãi ®Õn t×nh yªu Êy, th× ®· hai lÇn ly h«n. Mét lÇn v× h¾n ch¸n vî, lÇn sau th× ng­êi vî thø hai ch¸n h¾n. ThØnh tho¶ng gÆp §Þnh ®i v¬ vÈn ngoµi phè, t«i hái ®i ®©u, h¾n gËt gËt c¸i ®Çu hoa r©m, cÆp m¾t kÝnh cËn thÞ dÇy cép nh×n xa vêi, miÖng c­êi buån : "§i ®©u ­ ? §i t×m t×nh yªu. Nã ë ®©u, h¶ «ng ?" H¾n lÈn thÈn tõ sau khi bÞ c« vî diÔn viªn ®¸.

          ChØ cã t«i lµ may m¾n h¬n c¶. T«i sèng yªn æ bªn vî con. Vî t«i lµ nh©n vËt quan träng cña mét Bé quan träng. Thu nhËp cña c« ta rÊt kh¸ v× th­êng cã nhiÒu ng­êi ®Õn nhµ t«i, lóng tóng mãc mét mãn g× ®ã ë trong cÆp ®Æt lªn bµn, c­êi g­îng, xin "bµ chÞ" gióp cho mét chuyÖn nhá.... T«i còng kÝnh nÓ vî, v× c« Êy rÊt nghiªm kh¾c víi chång con vµ mäi chuyÖn trong nhµ ®Òu do vî t«i xÕp ®Æt. T«i lµm viÖc nh­ ch¬i, th­êng la cµ c¸c nhµ hµng, kh¸ch s¹n. ThØnh tho¶ng còng bia «m tÝ tØnh. VËy mµ vµo nh÷ng ®ªm ®«ng mua phïn Èm ­ít, t«i c¶m thÊy thiÕu thèn mét c¸i g× ®ã, vµ mét nçi buån khã t¶ lµm t«i bøt røt kh«ng yªn. Trong nh÷ng giÊc ngñ ®Çy méng mÞ, mét vÞ mÆn nång nµn cø ¸m ¶nh ®«i m«i ®· nh¹t thÕch v× nh÷ng c¸i h«n "bia «m" cña t«i.

          ChÝnh trong nh÷ng giÊc ngñ chËp chên, méng mÞ, víi nçi kh¸t khao mét vÞ mÆn trªn m«i Êy, t«i nhí vÒ mét n¬i xa l¾c trong ký øc. Nói G¹c Nai, thung Ngµn S­¬ng, th¸c Ngµn Mª, vµ kÐ Linh.

          LiÖu b©y giê kÐ Linh cã cßn sèng ®Ó tiÕp tôc ®îi chê Mai Thi cña m×nh, vµ ng«i nhµ sµn c« ®éc gi÷a thung lòng hoang v¾ng phñ ®Çy s­¬ng mï Êy, cã cßn kh«ng ? ...